De maan

Maankalender

Onder elke datum staat de islamitische datum (verwacht, Umm al-Qura). De maantekening geldt voor 21:00 uur.

Is de maan voor iedereen hetzelfde?

De maanstand zelf wel. Nieuwe maan, eerste kwartier, volle maan en laatste kwartier vallen overal op aarde op precies hetzelfde moment, en de maan is overal even ver verlicht. Alleen de klok verschilt: volle maan om 01:00 uur in Nederland is in Jakarta al 07:00 uur, en in New York nog de avond ervoor. Zo kan dezelfde volle maan in het ene land op een andere datum vallen dan in het andere.

Wat wel verschilt, is hoe de maan eruitziet. Op het zuidelijk halfrond zie je de maan als het ware ondersteboven: een wassende sikkel die in Nederland rechts verlicht is, is daar links verlicht. Met de knop bij de maan hierboven kun je dat zien.

Bronnen: U.S. Naval Observatory: Phases of the Moon and Percent of the Moon Illuminated; IAU Office of Astronomy for Education: Lunar Phase Southern Hemisphere (diagram)

Nieuwe maan is nog geen nieuwe maand

Bij nieuwe maan staat de maan tussen de aarde en de zon en is hij onzichtbaar. Een islamitische maand begint pas als de eerste dunne sikkel na zonsondergang te zien is, of als is uitgerekend dat dat kan. Meestal kan dat ongeveer een dag na nieuwe maan.

Of je die sikkel kunt zien, hangt af van waar je staat, van het weer en van ervaring. Daarom kan de sikkel op de ene plek al gezien worden en op de andere nog niet, en begint een maand niet overal op dezelfde dag. Meer daarover op de kalenderpagina.

Bron: U.S. Naval Observatory: Crescent Moon Visibility

Hoe rekenen we?

De tijden van de maanstanden rekenen we uit met de gangbare sterrenkundige methode van Jean Meeus. Ze kloppen tot op een paar minuten. De tijden staan in de tijdzone van je eigen apparaat.

Bron: J. Meeus, Astronomical Algorithms, 2e druk, Willmann-Bell 1998, hoofdstuk 48-49 (rekenmethode)