Qibla
Waar ligt Mekka?
Mekka ligt in het westen van Saoedi-Arabië en is de hoofdstad van de provincie Mekka. Hemelsbreed ligt de stad zo'n 70 km landinwaarts van Jeddah aan de Rode Zee, en ongeveer 340 km ten zuiden van Medina. In het midden van Mekka staat de Kaaba; daar wijst de qibla naartoe. Vanuit Nederland ligt Mekka 4.400 tot 4.600 km naar het zuidoosten.
Bronnen: Saudipedia (Saoedische encyclopedie): Makkah al-Mukarramah City; Eigen berekening (zonnestand en grootcirkel, site/qibla.js)
Wat is de qibla?
De qibla is de richting van de Kaaba in Mekka. Moslims richten zich daarnaartoe tijdens het gebed. Deze site laat zien in welke richting de Kaaba vanaf jouw plek ligt, berekend langs de kortste route over de aarde.
Waarom wijst de qibla vanuit Nederland naar het zuidoosten?
Tussen jouw adres en de Kaaba loopt precies één grootcirkel om de aarde. Die heeft een korte en een lange kant. De qibla is het begin van de korte kant. Vanuit Nederland vertrekt die naar het zuidoosten, ongeveer 123 tot 129 graden, over zo'n 4.400 tot 4.600 km. Ga je de andere kant op, naar het noordwesten, dan kom je ook in Mekka uit, maar pas na ruim 35.000 km.
Is de qibla overal ter wereld het oosten?
Nee. Vanuit New York is het noordoost (58,5°), vanuit Kaapstad noord-noordoost (23,4°), vanuit Jakarta west-noordwest (295,2°) en vanuit Sydney bijna west (277,5°). De richting hangt af van waar je staat.
Waarom is de lijn op de kaart krom?
Een platte kaart rekt de aarde naar de polen toe uit. De kortste weg over de bol ziet er daardoor gebogen uit. Bij je eigen huis klopt de richting op de kaart wel precies, omdat deze kaartprojectie hoeken op korte afstand behoudt.
Hoe precies hoeft de richting te zijn?
Veel geleerden vinden de algemene richting voldoende wanneer je de Kaaba niet kunt zien; er bestaan verschillende opvattingen over hoe precies het moet. Twijfel je? Vraag het je moskee of imam.
Kalender en datums
Wat is de hijri-kalender?
De islamitische kalender volgt de maan en telt de jaren vanaf 622, toen de profeet Mohammed van Mekka naar Medina trok. Een jaar is ongeveer elf dagen korter dan een zonnejaar. Daarom vallen de feesten elk jaar zo'n elf dagen eerder.
Waarom beginnen de Ramadan en de feesten niet voor iedereen op dezelfde dag?
Een nieuwe maand begint met de nieuwe maan. Sommige gemeenschappen wachten tot de maansikkel is gezien, andere rekenen vooraf uit wanneer het zover is. Zo kan het een dag verschillen, ook binnen één stad. In Nederland is er geen centrale instantie die de datum voor iedereen vaststelt.
Vieren Turkse en Marokkaanse moskeeën het Suikerfeest op dezelfde dag?
Niet altijd. Moskeeën die Diyanet volgen, gebruiken een kalender die vooraf is uitgerekend; die datums zijn lang van tevoren bekend. In Marokko maakt het ministerie van Habous en Islamitische Zaken de dag bekend na waarneming van de maan, en in Nederland volgen moskeeën niet allemaal dezelfde aankondiging. In 2026 begon de Ramadan volgens Diyanet en in Marokko op 19 februari en in Saoedi-Arabië op 18 februari; het Suikerfeest viel in alle drie op 20 maart. Je moskee maakt de dag bekend.
Bronnen: R.H. van Gent (Universiteit Utrecht): The Islamic Calendar of Turkey; TelQuel, 18 feb 2026: 1e dag Ramadan in Marokko; IslamOmroep, 17 feb 2026: Nederland verdeeld over start Ramadan; Gulf News, 18 mrt 2026: Saoedi-Arabië maakt de eerste dag van Eid al-Fitr bekend
Gelden deze datums ook voor België?
Ja. De verwachte datum is in België dezelfde als in Nederland. Ook daar kan de dag per moskee een dag verschillen, afhankelijk van welke kalender of aankondiging de moskee volgt.
Waarom staat bij de datums "verwacht"?
Omdat de uiteindelijke dag afhangt van de maan en van welke gemeenschap of moskee je volgt. Wij tonen de verwachte datum volgens de Umm al-Qura-kalender uit Saoedi-Arabië. Je moskee maakt de precieze dag bekend.
Waarom begint een feest de avond ervoor?
Een islamitische dag begint volgens de gangbare opvatting bij zonsondergang. Daarom beginnen de Ramadan, een feest of een bijzondere nacht al op de avond vóór de datum in de kalender.
Feestdagen
Wat is het verschil tussen het Suikerfeest en het Offerfeest?
Het Suikerfeest sluit de Ramadan af. Het Offerfeest, ruim twee maanden later, valt samen met het einde van de hadj en herinnert aan het verhaal van Ibrahim (Abraham). Het eerste heet ook het kleine feest, het tweede het grote feest.
Wat is een iftar?
De iftar is de maaltijd waarmee moslims tijdens de Ramadan het vasten verbreken, bij zonsondergang. Vaak eet men samen met familie, buren of in de moskee. De vroege maaltijd voor de dageraad heet suhoor.
Wat is Laylat al-Qadr?
De Nacht van de Bestemming, waarin volgens moslims de eerste verzen van de Koran werden geopenbaard. Ze valt in de laatste tien nachten van de Ramadan. Welke nacht precies, staat niet vast: veel soennieten zoeken de nacht vooral op de 27e, veel sjiieten leggen de nadruk op de 19e, 21e en 23e.
Vieren alle moslims dezelfde feestdagen?
Nee. Het Suikerfeest en het Offerfeest zijn de twee grote feesten van de islam. Bij andere dagen, zoals Mawlid, Asjoera of Eid al-Ghadir, verschilt de betekenis of de viering per gemeenschap. Op de kalender staat bij zulke dagen waar de verschillen zitten.
Heeft het Suikerfeest iets met suikerziekte te maken?
Nee. De naam komt van het Turkse Şeker Bayramı: şeker betekent suiker, snoep en zoetigheid, omdat er met het feest veel zoets wordt gegeten. Met suikerziekte (diabetes) heeft het niets te maken. De Arabische naam Eid al-Fitr betekent "feest van het verbreken van het vasten": het feest aan het einde van de Ramadan.
Is het Suikerfeest een vrije dag in Nederland?
Nee, het is in Nederland geen officiële feestdag. Werkgevers en scholen regelen vrije dagen verschillend.
Groeten
Wat betekent Eid Mubarak?
Eid betekent feest en mubarak gezegend: samen "gezegend feest". Je hoort de groet bij het Suikerfeest (Eid al-Fitr) en bij het Offerfeest (Eid al-Adha).
Bronnen: Encyclopaedia Britannica: Eid al-Fitr; Encyclopaedia Britannica: Eid al-Adha
Kan ik als niet-moslim "Eid Mubarak" zeggen?
"Eid Mubarak" betekent "gezegend feest". Het is een gangbare feestgroet. Liever in het Nederlands? "Fijn Suikerfeest" of "Fijn Offerfeest" kan ook.
Welke groet past bij de Ramadan?
Een veelgebruikte groet is "Ramadan Mubarak" (gezegende Ramadan). In het Nederlands kun je "Een fijne Ramadan" wensen.
Deze site
Hoe weet ik welke dag mijn moskee aanhoudt?
Vraag het je moskee: die maakt de datum van de Ramadan en de feesten zelf bekend. Deze site toont alleen de verwachte datum.
Wat gebeurt er met mijn adres?
De berekening gebeurt in je eigen browser. Een getypt adres gaat alleen naar de adreszoeker van PDOK (de Nederlandse overheid) of, buiten Nederland, naar Nominatim van OpenStreetMap. Je locatie wordt niet opgeslagen en niet naar deze site gestuurd. Wel laadt je browser kaarttegels van het gebied dat je bekijkt bij OpenStreetMap en PDOK.